Kontrowersje związane ze środkami z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) – tzw. „afera jacht”. Użytkownicy platformy X zwrócili uwagę na to, że część dotacji z tego programu trafiła do przedsiębiorców z sektora HoReCa (hotelarstwo, gastronomia), którzy finansowali między innymi zakup jachtów, saun, solarium, kursów brydża czy maszyn do lodów. To klasyczny przykład tzw. oddolnego dziennikarstwa śledczego 2.0 — bazującego na otwartych danych, błyskawicznym crowdsourcingu i sile sieciowych virali, a dopiero później przejętego przez duże redakcje.
Najbardziej bulwersujące przypadki dotacji z KPO (branża HoReCa)
1. Jachty – restaurator z Łodzi
Łódzki właściciel restauracji, Grzegorz Urbaniak, otrzymał dotację z KPO na zakup dwóch jachtów. Uzasadniał to dywersyfikacją działalności – oferują teraz rejsy turystyczne Mazurami, co ma generować przychody. Twierdzi, że jachty „zarabiają na siebie”, odprowadzają podatki i wspierają lokalną gospodarkę.
2. Solarium w pizzerii, domki na wodzie, ekspresy do kawy
Mapy dotacji ujawniły, że dotacje poszły m.in. na:
– solarium w pizzerii,- domki na wodzie do spotkań biznesowych,
– mobilne ekspresy do kawy, maszyny do lodów,
– e-learningową platformę do gry w brydża (przekraczającą 300 tys. zł),
– „odżywcze” piwo bezalkoholowe czy meble do garderoby .
3. Komentarz społeczny i polityczny
Internauci i politycy zareagowali z oburzeniem, określając te inwestycje jako „jawne okradanie państwa”, „sabotaż” czy „gigantyczny skandal”.
Reakcja instytucji i polityków
– Strona KPO została wyłączona po fali krytyki.
– Kontrole w PARP (Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości) ruszyły natychmiast – wypowiedział się wiceminister Jan Szyszko, a pod koniec lipca odwołano prezes PARP.
– Premier Donald Tusk zadeklarował:
„Nie zaakceptuję marnowania środków… wymagane będą szybkie decyzje, włącznie z odebraniem dotacji”.
Prokuratura Regionalna w Warszawie wszczęła z urzędu czynności sprawdzające dotyczące tych najbardziej rażących przypadków.
Podsumowując, lista inicjatyw uznanych za absurdalne urosła do symbolu „kumoterstwa” i nieracjonalnego rozdawnictwa. Choć wsparcie skierowane było do branży najbardziej dotkniętej pandemią, sposób jego wykorzystania wzbudził poważne wątpliwości. Instytucje reagują, ale trwa oczekiwanie na wyniki kontroli i ewentualne skutki prawne — w tym cofnięcie dotacji.
